Kliniğime "boğazımda bir şey var ama yutkununca gitmiyor" diyerek gelen hasta hiç eksik olmuyor. Kısa cevabı en baştan vereyim: bu şikayetin tıbbi adı globus pharyngeus'tur ve büyük çoğunlukla boğazda gerçek bir cisim yoktur. En sık üç nedeni reflü, geniz akıntısı ve strestir. Hastaların çoğunda bol su, tuzlu su gargarası ve beslenme düzeniyle birkaç hafta içinde belirgin şekilde geriler. Ancak yutma güçlüğü, ses kısıklığı ya da kilo kaybı eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden bir KBB uzmanına görünmek gerekir.
Boğaza takılmış herhangi bir şey olmamasına rağmen boğazda bir şey varmış hissi yaşayanlar bu rahatsız edici durumdan kurtulmak istemektedir. Tıbbi adı globus pharyngeus olan bu durum boğazda fiziksel bir cisim yokken, kişinin yabancı cisim varmış gibi bir düşüncesine kapılmasıdır.
Boğazda bir şey varmış hissi neden olur?
Boğazda bir şey varmış hissi farklı nedenlerden oluşabilir.
- Gastroözofageal reflü,
- Kronik farenjit, tonsillit,
- Sinüzit gibi boğaz iltihapları,
- Tiroid hastalıkları,
- Psikolojik kökenler,
- Geniz akıntısı (postnazal drip) ve mukus birikimi,
- Vitamin eksiklikleri,
- Kansızlık,
- Bazı ilaçlar boğazda bir şey varmış hissine neden olabilir.
Gastroözofageal reflü (GERD): Boğazda bir şey varmış hissine en çok neden olan durum reflüdür. Mide içeriğinin yemek borusu ve boğaza kaçması boğazda takılma hissine, tahrişe yol açabilir.
Kronik farenjit, tonsillit, sinüzit gibi üst solunum yolu iltihapları: Boğaz enfeksiyonları gıcık ve takılma hissine sebebiyet verebilir.
Tiroid hastalıkları: Tiroid bezinin genişlemesi (guatr hastalığı), nodüller boğaz ve boyun bölgesinde yumru, baskı oluşturarak boğazda bir şey varmış hissi yaşatabilir.
Yemek borusu motilite bozuklukları: Akalazya, özofajit, divertikül ya da spazm gibi durumlar yutma fonksiyonunu etkiler. Bu boğaza bir şey takılmış hissi (globus) oluşturabilir.
Psikolojik kökenler: Yoğun stres, kaygı, anksiyete boğaz kaslarında gerginliğe dolayısıyla boğazda sıkışma, takılma hissine yol açabilir.
Geniz akıntısı (postnazal drip) ve mukus birikimi: Geniz akıntısı sorunu, boğazda takılma ve boğukluk hissetmeye neden olabilir.
Vitamin eksiklikleri, kansızlık, bazı ilaçlar: B12 eksikliği, antidepresanlar, antihistaminik ilaçların kullanımı ağız içi tükürük salgılanması oranını düşürebilir. Bu da globus hissi oluşturabilir.
Boğazda bir şey varmış hissi nasıl geçer?
Boğazda bir şey varmış hissini geçirmek için:
- Yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıkları değiştirilmeli,
- Sigara alkol gibi zararlı ürünlerden uzak durulmalı,
- Ağız içi dokusu ve boğazın nemli kalabilmesi için bol sıvı tüketilmeli,
- Çeşitli hastalıkların yol açtığı globüs için tedaviye başlanmalı,
- İhtiyaç halinde psikolojik destek alınmalıdır.
Boğazda takılma hissi nasıl geçer?
Beslenme alışkanlıklarının, yaşam tarzının değiştirilmesi boğazda takılma hissini azaltmak için etkilidir.
Reflü nedeniyle boğazda gıcık ya da takılma hissinin oluşması durumunda bireyin baharatlı, asitli, gazlı içeceklerden ve geç saatlerde yeme içmeden kaçınması faydalıdır. Reflüsü olan birey, globus semptomlarını hafifletmek için uyumadan 3 saat önce yeme içmeyi kesmeli, başının yüksekte kalmasını sağlamak için birkaç yastık kullanarak uyumalıdır.
Düzenli spor yapılması, sağlıklı beslenilmesi ve yeterli sıvı tüketimi tüm vücudun sağlıklı, ahengli, dengeli olmasını sağlar. Sigara, alkol gibi zararlı alışkanlıklardan uzak durmak da boğazda gıcık hissini azaltır.
Bol sıvı tüketimi tüm vücudun ihtiyaçlarının karşılanması, nemlenmesi için önemlidir. Günde 10-12 bardak su tüketmek alışkanlık haline getirilmelidir.
Tuzlu ya da sirkeli ılık su ile gargara yapmak ağız içi sağlığını, boğaz sağlığını korumaya yardımcı olur. Boğazı temizler, dokulardaki tahrişi azaltır.
Soğuk algınlığı nedeniyle boğazda gıcık hissinin oluştuğu durumlarda ılık bitki çayları ile boğazın nemli tutulması sağlanabilir. Bu gıcık hissini azaltır.
Reflü, faranjit, kronik tonsillit gibi rahatsızlıklarda boğazda bir şey varmış hissini hafifletmek için doktor önerileri ile H₂-bloker, antibiyotik, antiviral ilaçlar; proton pompa inhibitörleri kullanılabilir. Bazı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir.
Boğaz kaslarının aşırı gergin olması boğazda takılma hissine yol açıyorsa konuşma terapistinden destek alınabilir, kas gevşetici egzersizler yapılabilir.
Stres, depresyon, anksiyete gibi durumlar boğazda bir şey varmış hissine yol açabilir. Bu durumlarda da alanında uzman kişilerden destek alınması şarttır.
Boğazda kitle (yumru) varsa belirtileri nelerdir?
Boğazda yumru belirtileri genellikle şu şekildedir:
- Boyunda elle hissedilebilen bir şişlik ya da kitle,
- Yutma güçlüğü,
- Ses kısıklığı,
- Kilo kaybı,
- Gece terlemesi,
- Yüksek ateş,
- Kronik yorgunluk,
- Nefes alma zorluğu.
Tiroid nodülleri, guatr, gırtlakta oluşan tümörler de bu belirtilere yol açabilir. Boğazda yumru belirtileri olan kişiler mutlaka KBB/endokrinoloji uzmanları ile görüşmelidir.
Boğazda yumru hissi tehlikeli mi?
Globus genellikle ciddi bir durum değildir, ancak aşağıdaki belirtiler boğazda yumru hissine eşlik ediyorsa durum tehlikeli olabilir.
- Boyunda ele gelen gerçek bir kitle,
- Yutma güçlüğü,
- Kilo kaybı,
- Ses değişikliği,
- Nefes darlığı,
- Ağrı, yüksek ateş,
- Halsizlik.
Bu semptomları yaşayan kişiler vakit kaybetmeden kulak burun boğaz uzmanı ve gerektiğinde tiroid ya da baş-boyun cerrahisi uzmanlarına başvurmalıdır.
Yemek borusuna bir şey takılmış hissi neden olur?
Yemek borusuna bir şey takılmış hissi şu nedenlerle olabilir:
Gerçek bir yabancı cismin boğaza takılması ya da yiyecek parçacığı kalması bu hissi oluşturur.
Hızlı yemek yeme, yemek yerken düzensiz nefes alma, tam çiğnemeden yiyeceği yutma durumlarında görülebilir. Yemek borusuna bir şey takıldığında hızlı tıbbi müdahale şarttır.
Yemek borusundaki kasların uygun şekilde çalışmaması tahriş ve takılma hissine yol açabilir.
Özofajit, divertikül veya daralma gibi yapısal sorunlarda da yutma güçlüğü, boğazda yabancı cisim hissi oluşabilir.
Boğazımda bir şey var, yutkunuyorum gitmiyor. Ne yapmalıyım?
Sürekli boğazınızda bir şey var gibi hissediyorsanız, bu duruma eşlik eden aşağıdaki semptomlar da varsa vakit kaybetmeden doktora başvurmalısınız.
- Yutkunma güçlüğü,
- Su içememe ya da suyu yutamama hissi,
- Boyunda elle hissedilen şişlik,
- Ses değişikliği,
- Kilo kaybı.
Boğazda bir şey varmış hissine başka durumlarda yol açabilir. Bu nedenle doktorunuz sizden aşağıda sıralanan tetkikleri yaptırmanızı da isteyebilir. Bunlar:
- Tiroid ve boyun ultrasonu,
- Endoskopi,
- Kan ve vitamin tetkikleri,
- Psikiyatri/psikoloji değerlendirmesi.
Boğazda bir şey varmış hissinin tedavisi nasıl yapılır?
Bu his genellikle bireyin uygulayacağı değişikliklerle ortadan kaldırılabilir. Boğazda bir şey varmış hissinin tedavisi çoğunlukla reflü kontrolü, beslenme ve yaşam tarzı düzenlemeleridir. Boğaz enfeksiyonu varsa ilaç tedavisi uygulanır, stres bu hisse yol açıyorsa psikolojik destek alınarak yapılır.
Boğazda toz varmış hissi neden olur?
Boğazda toz varmış hissine sinüzit, geniz akıntısı, faranjit, bireyin yetersiz sıvı alması, havadaki nem düzeyinin düşük olması neden olabilir.
Boğazda toz varmış hissini geçirmek için ne yapılmalı?
Boğazda toz varmış hissine neden olan durum belirlenmeli ve ona göre hareket edilmelidir. Boğazda toz varmış hissini hafifletmek için bol su içmek, tuzlu su ile gargara yapmak, nazal spreyler kullanmak, yaşanılan ortamı nemlendirmek faydalı olabilir.
Yemek borusuna bir şey takılmış hissi neden olur?
Yemek borusunda yabancı cisim varlığı, yemek borusu spazmı yaşanması, bireydeki yapısal bozukluklar bu hisse neden olabilir. Bu çoğu zaman acil tıbbi müdahale gerektirir.
Boğaz reflüsü nedir?
Boğaz reflüsü mide asidinin boğaza ve gırtlak bölgesine kadar yükselmesidir. Boğaz reflüsü olan bireylerde boğazda yanma hissi, ses kısıklığı, kronik öksürük, boğazda gıcık belirtileri görülür.
Boğaz reflüsü için ne yapılır?
Boğaz reflüsü olan bireyler; yağlı, baharatlı, asitli gıdalardan uzak durmalıdır. Uyumadan 3 saat önce bir şeyler yeme içmeyi bırakmalı, doktorunun önerisiyle ilaç tedavisi olmalıdır.
Boğaz reflüsü olduğu nasıl anlaşılır?
Reflüsü; ağıza acı su gelmesi, göğüs ortasında yanma ve ağrı, boğaz ağrısı, ses kısıklığı, öksürük, ağız kokusu, ağız-diş sağlığı ile anlaşılır.
Boğaz reflüsü belirtileri
Boğaz reflüsü olan bireyde aşağıdaki belirtiler görülür:
- Ağza gelen acı su,
- Ekşime,
- Göğüs ortasında yanma,
- Göğüste ağrı,
- Boğaz ağrısı,
- Ses kısıklığı,
- Öksürük,
- Gıcık ya da takılma hissi,
- Kötü ağız kokusu,
- Ağız ve diş sağlığı sorunları.
Boğaz reflüsü kendiliğinden geçer mi?
Stres nedeniyle dönemsel olarak reflü görülebilir. Yanlış beslenme kısa süreliğine reflü yaşanmasına yol açabilir. Bu durumlarda boğaz reflüsü kendiliğinden geçebilir.
Boğaz reflüsü, ağza gelen mide asidi nedeniyle yemek borusu ve boğazda tahrişlere neden olur. Bu durumu bazı bireyler geçici bir süre yaşar. Boğaz reflüsünün kendi kendine geçmediği durumlarda mutlaka doktora gidilmelidir.
Boğazda bir şey varmış hissi için ne zaman doktora gidilmeli?
Boğazda gıcık, takılma, yumru hissi uzun sürüyorsa, yutma güçlüğü ya da yutkunamama, ses değişikliği, kilo kaybı, ateş gibi durumlar da gözleniyorsa KBB veya dahiliye/endokrinoloji uzmanlarına danışılmalıdır.
Boğazda bir şey varmış hissi (globus pharyngeus) genellikle yaşam tarzı değişiklikleri, bol sıvı tüketimi, gargara gibi basit işlemlerle doktora danışılmadan geçer. Bu his için gerekirse doktorunuzun önerdiği medikal tedavi, konuşma terapileri uygulanabilir. Uygulanan doğru yaklaşımlarla globus pharyngeus rahatlatılabilir.
Boğaz reflüsü için hangi bölüme gidilir?
Boğaz reflüsü yaşayan hastalar gastroenteroloji bölümüne giderek tedavi olmalıdır.
Bu metin yalnızca bilgilendirme amacıyla yazılmıştır. Doktorunuzun önerileri esas alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Boğazda bir şey varmış hissinin en sık nedeni gastroözofageal reflüdür. Mide içeriğinin yemek borusuna ve boğaza kaçması takılma hissine yol açar. Bunun dışında kronik farenjit, tonsillit, sinüzit gibi iltihaplar, geniz akıntısı, tiroid hastalıkları, yemek borusu kası bozuklukları, stres ve anksiyete, B12 eksikliği ile bazı ilaçlar da bu hisse neden olabilir. Şikayet uzun sürüyorsa nedenin belirlenmesi için KBB muayenesi gerekir.
Çoğu hastada beslenme ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle geriler. Günde 10-12 bardak su içmek, tuzlu ılık suyla gargara yapmak, sigara ve alkolden uzak durmak, baharatlı ve asitli gıdaları azaltmak etkilidir. Reflü varsa uyumadan 3 saat önce yeme içme kesilmeli, baş yüksekte tutularak uyunmalıdır. Stres kaynaklı gerginlikte kas gevşetici egzersizler ve gerekirse psikolojik destek işe yarar. Altta yatan hastalık varsa ona yönelik tedavi uygulanır.
Globus çoğunlukla ciddi bir durum değildir. Ancak boyunda elle hissedilen gerçek bir kitle, yutma güçlüğü, ses değişikliği, kilo kaybı, nefes darlığı, ağrı ya da yüksek ateş eşlik ediyorsa durum tehlikeli olabilir. Bu belirtileri yaşayan kişiler vakit kaybetmeden kulak burun boğaz uzmanına, gerektiğinde tiroid ya da baş-boyun cerrahisi uzmanına başvurmalıdır.
Boğazdaki gıcık, takılma ya da yumru hissi uzun süre geçmiyorsa doktora görünmek gerekir. Yutma güçlüğü, suyu yutamama, boyunda şişlik, ses değişikliği, kilo kaybı ya da ateş varsa mutlaka KBB veya dahiliye uzmanına danışılmalıdır. Doktor gerekirse tiroid ve boyun ultrasonu, endoskopi, kan tetkikleri isteyebilir.
Boğaz reflüsü, mide asidinin boğaza ve gırtlak bölgesine kadar yükselmesidir. Bu hastalarda boğazda yanma hissi, ses kısıklığı, kronik öksürük, ağza acı su gelmesi ve boğazda gıcık gibi belirtiler görülür. Boğazda bir şey varmış hissinin en sık karşılaşılan sebeplerinden biridir.
Strese ya da kısa süreli yanlış beslenmeye bağlı dönemsel reflü kendiliğinden geçebilir. Ancak şikayet sık tekrarlıyor veya uzun sürüyorsa kendi kendine düzelmez. Bu durumda yemek borusu ve boğazdaki tahrişin ilerlememesi için doktora başvurmak ve önerilen tedaviyi uygulamak gerekir.
Boğazda toz varmış hissine çoğunlukla sinüzit, geniz akıntısı ve farenjit yol açar. Yetersiz sıvı alımı ve ortamdaki nem düzeyinin düşük olması da bu hissi artırır. Bol su içmek, tuzlu suyla gargara yapmak, nazal sprey kullanmak ve yaşanılan ortamı nemlendirmek şikayeti hafifletir.
Boğaz reflüsü şikayeti olan hastalar gastroenteroloji bölümüne başvurarak tedavi görebilir. Ses kısıklığı, boğazda takılma gibi belirtiler ön plandaysa kulak burun boğaz uzmanı da değerlendirme yapar. İki bölüm çoğu zaman birlikte hareket eder.
