Burun tıkanıklığı burun içindeki dokularda oluşan şişme, mukus birikimi, burun ameliyatı sonrası yara kabukları ve kanamanın olması nedeniyle oluşabilir. Tıkanıklığın ne kadar süreceği ve neyle geçeceği altta yatan nedene göre değişir. Birkaç günde kendiliğinden düzelen tıkanıklıklar olduğu gibi, aylarca süren ve cerrahi gerektiren tıkanıklıklar da vardır.
Burun tıkanıklığı nasıl geçer?
Burun tıkanıklığının nasıl geçeceği nedenine bağlıdır. Muayenede önce tıkanıklığın kaynağı belirlenir, tedavi buna göre planlanır.
Nezle, grip gibi viral enfeksiyonlara bağlı burun tıkanıklığı genellikle 7-10 gün içinde kendiliğinden geçer. Bu süreçte tuzlu su ile burun yıkamak ve bol sıvı tüketmek şikayeti hafifletir.
Alerjiye bağlı tıkanıklıkta alerjenden uzak durmak tek başına yeterli olmayabilir. Burun içi kortizonlu spreyler bu durumda etkilidir; ancak tam etkisini 1-2 hafta düzenli kullanımdan sonra gösterir. İlk günlerde sonuç alınamaması ilacın işe yaramadığı anlamına gelmez. Bahar alerjisine bağlı burun tıkanıklığı ayrı bir yazıda anlatılmıştır.
Septum eğriliği, konka büyümesi ya da nazal polip gibi yapısal nedenlerden kaynaklanan burun tıkanıklığı ilaçla geçmez. Bu tıkanıklıklar ilaçla bir süre hafifler, ilaç bırakılınca geri döner. Kalıcı çözüm cerrahidir.
Üç haftadan uzun süren, hep tek burun deliğinde olan ya da geceleri uykuyu bölen burun tıkanıklığında kendiliğinden geçmesi beklenmemelidir.
Burun tıkanıklığına ne iyi gelir?
Burun tıkanıklığı oldukça yaygın bir sorundur. Burun tıkanıklığı yaşayan bireyin yaşı ve burun tıkanıklığının nedeni dikkate alınarak farklı çözümler sunulabilir. Bebeklerde, çocuklarda ve yetişkinlerde burun tıkanıklığı yaşam kalitesini düşürür, solunumu güçleştirir, uyku bozukluklarına yol açabilir. Uzun süre tedavi edilmeyen burun tıkanıklığı konuşma güçlüğüne, yetersiz oksijen alımına, uykusuzluğa ve dolayısıyla dikkat dağınıklığına neden olabilir.
Tıkalı burun nasıl açılır? Tıkalı burna ne iyi gelir?
Mukus nedeniyle tıkanmış bir burnu evde açmanın en hızlı iki yolu vardır:
- Sıcak duş almak ya da buharlı ortamda bulunmak,
- Tuzlu su ile burun yıkamaktır.
Burun yıkanırken suyun bir burun deliğinden verilip diğerinden çıkması gerekir. Baş öne ve hafif yana eğilmeli, işlem boyunca ağızdan nefes alınmalıdır. Yıkamadan sonra burun tek tek, karşı delik kapatılmadan yavaşça temizlenmelidir. İki burun deliği birden kapalıyken kuvvetle sümkürmek kulak ağrısına yol açabilir.
Burun tıkanıklığını ne açar? Tıkalı burnu ne açar?
Burnu en hızlı açan ilaç grubu nazal dekonjestan spreylerdir. Oksimetazolin ya da ksilometazolin içeren bu spreyler burun içindeki damarları büzerek şişliği birkaç dakikada azaltır.
Bu spreylerin önemli bir sakıncası vardır. 3-5 günden uzun kullanıldığında burun spreye alışır; sprey bırakıldığında tıkanıklık eskisinden daha ağır şekilde geri döner. Rinitis medikamentoza denilen bu tablo, kronik burun tıkanıklığının sık görülen ancak çoğu zaman fark edilmeyen nedenlerinden biridir. Dekonjestan sprey bu nedenle kısa süreli ve doktor önerisiyle kullanılmalıdır.
Sıcak duş almak, hamam, sauna gibi ortamlarda bulunmak burun dokularının nemlenmesini, mukusun incelmesini sağlar. Burun pasajlarının açılmasını kolaylaştırır.
Serum fizyolojik sprey kullanımı ya da tuzlu su ile yıkama işlemi burun içini zararlı bakterilerden, alerjenlerden ve patojenlerden temizler, nemlendirir. Alışkanlık yapmadığı için uzun süre kullanılabilir.
İnatçı burun tıkanıklığı nasıl açılır?
İnatçı burun tıkanıklığı; alerjik rinit, nazal polipler, burun septumu eğriliği, konka büyümesi, kronik sinüzit, kronik burun tıkanıklığı gibi durumlardan kaynaklanabilir.
Kronik burun tıkanıklığı için burun tıkanıklığının sebebine bağlı olarak farklı çözüm yolları vardır. Alerjik kaynaklı burun tıkanıklıklarında alerjik spreylerin kullanımı faydalıdır.
Sinüsleri temizlemek için her gün düzenli olarak tuzlu su ile yapılan burun yıkama işlemi, burun tıkanıklığına iyi gelir.
Septoplasti, konka küçültme ya da poliplerin cerrahi müdahale ile alınması kronik burun tıkanıklığına çözüm sunar. Hangi yöntemin uygulanacağı muayene ve gerektiğinde tomografi sonrasında belirlenir.
Yatınca burun tıkanması neden olur? Burnum tıkalı uyuyamıyorum ne yapmalıyım?
Gün içinde rahat nefes alan birçok kişi yatar yatmaz burnunun tıkandığını söyler. Bunun nedeni, vücut yatay konuma geçtiğinde burun içindeki damarlarda kan birikmesi ve mukoza dokusunun şişmesidir.
Yan yatarken alttaki burun deliğinin tıkanması, üsttekinin açılması çoğu kişide görülen normal bir durumdur. Burun gün boyunca da birkaç saatte bir sağ ve sol pasajı dönüşümlü olarak daha dar tutar. Burun siklusu denilen bu durum yatar pozisyonda daha belirgin hale gelir.
Tıkanıklık hangi tarafa dönülürse dönülsün hep aynı burun deliğinde oluyorsa, bu septum eğriliği ya da konka büyümesi gibi yapısal bir nedeni düşündürür. Horlama ve uykuda nefes durması eşlik ediyorsa değerlendirme gecikmemelidir.
Gece burun tıkanıklığına iyi gelecek yöntemler şunlardır:
- Birkaç yastıkla başın yüksekte tutulması burun içinin boşalmasına yardımcı olarak burun tıkanıklığına iyi gelir.
- Uyunan ortamda hava nemlendirici ürünlerin kullanılması, ortamın nemli tutulması, mukusun kurumasına ve burun tıkanıklığına engel olur. Oda nemlendirici ürünler gece uyutmayan burun tıkanıklığına iyi gelir.
- Doktorunuzun önerdiği burun spreylerini uyumadan önce kullanmak burun tıkanıklığına iyi gelir.
- Yine uyumadan önce buhar uygulaması yaparak burun dokularının nemlenmesini sağlamak, burun tıkanıklığını gidermek için faydalıdır.
- Ferahlatıcı özellikte mentol veya okaliptüs yağlarının buharı sinüsleri açarak burun tıkanıklığına iyi gelebilir.
Bebeklerde burun tıkanıklığı nasıl açılır?
Bebeklerde burun tıkanıklığı bebeğin huzursuz olmasına, rahat nefes alamamasına, uyuyamadığı için dinlenememesine yol açar. Mukus nedeniyle tıkanıklık oluştuysa ilk yapılacak işlem burun dokularını nemlendirmektir. Bebeklerin düzenli aralıklarla banyo yaptırılması buharlı ortam sayesinde burun dokularının nemlenmesini ve mukusun dışarı atılmasını kolaylaştırır.
Serum fizyolojik damla veya sprey kullanımı bebeklerde burun tıkanıklığına iyi gelebilir.
Bebekler için üretilmiş nazal aspiratörler mukusun kolaylıkla çıkarılmasını sağlar.
Bebeğin bulunduğu odada oda nemlendirici cihazların kullanımı, burun tıkanıklığının önlenmesine destek olur.
Yetişkinler için üretilmiş dekonjestan spreyler bebeklerde ve küçük çocuklarda kullanılmamalıdır.
Bebekteki burun tıkanıklığı 10 günden uzun sürüyor ve bebek ateşleniyorsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Çocuklarda burun tıkanıklığına ne iyi gelir?
Bebeklerde ve çocuklarda benzer yöntemlerin kullanılması burun tıkanıklığı için faydalıdır. Çocuklarda burun tıkanıklığı çoğunlukla bu yöntemlerle birkaç gün içinde geçer.
Çocuğun düzenli şekilde banyo yaptırılması mukusun dışarı atılmasını kolaylaştırır.
Tuzlu su spreylerinin kullanımı çocuklarda burun tıkanıklığına iyi gelir.
Çocuğun uyuduğu odada hava nemlendirici ürünlerin kullanımı burnun nemli kalmasını sağlar, tıkanıklığı önler.
Alerjik yapıdaki çocuklar bahar aylarında polenden ve tozdan korunmalıdır. Bu nedenle oda havalandırma işlemi sabah ve akşam saatlerinde yapılmamalı, çocuğun polenlerin en yoğun olduğu bu saatlerde dışarı çıkmasına müsaade edilmemelidir. Yine hayvan tüylerine ve toza karşı alerjisi olan, burun tıkanıklığı sorunu yaşayan çocuklar için evde hayvan beslenmemeli; evin temizliği düzenli şekilde yapılmalıdır.
Ağzı sürekli açık uyuyan, horlayan ve geceleri sık sık uyanan çocuklarda geniz eti büyümesi akla gelmelidir. Bu çocukların KBB muayenesinden geçmesi gerekir.
Burun estetiği sonrası burun tıkanıklığı için ne yapılmalı?
Burun ameliyatı sonrası ilk günlerdeki burun tamponları burun tıkanıklığı hissi oluşturabilir. Tampon çıkarıldıktan sonra burundan nefes alma güç olabilir. Henüz tam olarak iyileşmemiş dokularda kuruluk, kan pıhtısı, burun içi dikişleri, yara kabukları gibi oluşumlar nedeniyle burun tıkanıklığı görülebilir. Bu dönemde doktorunuzun önerdiği şekilde nazal yıkama yaparak burun dokuları temizlenmeli ve nemlendirilmelidir.
Burun içi nemlendirme amacıyla reçete edilmiş ürünler doğru şekilde kullanılmalıdır.
Burun estetiği sonrası yaşanılan burun tıkanıklığı 3-4 hafta süresince normaldir. Dokular iyileştikçe burun içi kendi kendini nemlendirecek ve tıkanıklık azalacaktır. Burun ameliyatı sonrası 4-6 hafta geçmesine rağmen burun tıkanıklığı devam ediyorsa cerrah ile görüşülmelidir.
Burun tıkanıklığına neden olan durum değerlendirilerek burun tıkanıklığı giderilebilir. Yapısal bozuklukların yol açtığı burun tıkanıkları, ancak cerrahi müdahale ile düzeltilebilir.
Burun estetiği sonrası burun tıkanıklığı hakkında daha detaylı bilgi için tıklayın.
Burun tıkanıklığı için ne zaman doktora başvurulmalı?
Burun tıkanıklığının çoğu kendiliğinden ya da basit önlemlerle geçer. Aşağıdaki durumlarda KBB muayenesi gerekir:
- Üç haftadan uzun süren burun tıkanıklığı,
- Hep aynı burun deliğinde olan ve geçmeyen tıkanıklık,
- Tıkanıklığa eşlik eden tekrarlayan burun kanaması,
- Koku alma duyusunun azalması ya da kaybolması,
- Horlama, uykuda nefes durması, ağzı açık uyuma,
- Dekonjestan sprey bırakıldığında geri dönen ve giderek ağırlaşan tıkanıklık,
- Bebeklerde 10 günden uzun süren ve ateşin eşlik ettiği tıkanıklık.
Bu metin yalnız bilgilendirme amacıyla yazılmıştır. Kronik burun tıkanıklığı sorunu için KBB uzmanı doktorunuza başvurmanız gerekir.
